Флертување: знаци дека му се допаѓаш, кој прв почнува и како да започнеш разговор
Од првиот поглед до првиот збор. Целиот пат, чекор по чекор — и што велат истражувањата за него.
- Зошто флертувањето е толку тешко — и толку едноставно
- Флертување — што е (а што не е)
- Пет стилови на флертување: кој е твојот?
- Со кого воопшто да флертуваш: како да избереш
- Кој прв почнува — мажот или жената?
- Говор на телото: знаци дека му се допаѓаш или дека ѝ се допаѓаш
- Зошто толку често грешиме
- Како да реагираш кога некој флертува со тебе
- Патот од погледот до првиот збор, чекор по чекор
- Како да пристапиш — или да му олесниш тој да ти пристапи
- Флертување преку пораки, SMS и интернет
- Границата: флерт или вознемирување?
- Како помага Blind Magik
- Чести прашања
- Извори
Зошто флертувањето е толку тешко — и толку едноставно
Секој го знае тој миг: некој ти се допаѓа, погледите за момент се среќаваат, срцето забрзува — и потоа ништо. Не знаеш дали погледот бил случаен, дали би било непријатно да пристапиш, а минута подоцна приликата е помината. Флертувањето изгледа како таен јазик што некои го знаат од раѓање, а други никогаш.
Добрата вест е дека тоа не е вистина. Истражувачите го набљудуваат флертот повеќе од четириесет години — во кафулиња, на забави, во лаборатории и на интернет — и патот од првиот поглед до првиот разговор е изненадувачки предвидлив. Кога ги знаеш чекорите, има многу помалку погодување и многу помалку страв.
Флертување — што е (а што не е)
Флертувањето или кокетирањето е разигран начин да покажеме дека некој нè интересира — со поглед, насмевка, држење на телото и зборови — без да го кажеме директно. Токму таа недореченост е неговата сила: и двајцата можете во секој момент да се повлечете без некој да го изгуби образот. Психолозите Gersick и Kurzban тоа го нарекуваат „прикриено сигнализирање“: интересот го покажуваме така што, ако треба, можеме да го негираме (Gersick и Kurzban, 2014).
Зошто воопшто флертуваме? Не секогаш поради врска. Истражување меѓу студенти пронашло шест причини: интерес за врска, сексуална привлечност, забава, проверка дали интересот е заемен, самодоверба и желба нешто да постигнеме (Henningsen, 2004). Важен наод од истото истражување: мажите почесто го сфаќаат флертот како сексуален, а жените како пријателски или разигран. Тука почнуваат многу недоразбирања.
Што не е флерт:
- Не е ветување. Насмевка и разговор не значат дека од тоа ќе биде состанок.
- Не е согласност. Paul Joannides во својот прирачник јасно вели: дури и ако двајца флертувале со недели, тоа не е согласност за ништо повеќе — а „не“ или „доста“ важи секогаш, во секој момент.
- Не е манипулација. „Триковите“ од видеата за заведување делуваат кратко и оставаат лош вкус. Искрениот интерес трае подолго.
Пет стилови на флертување: кој е твојот?
Комуникологот Jeffrey Hall со соработниците на повеќе од 5.000 луѓе утврдил дека не флертуваме сите исто, туку во пет стилови (Hall и сор., 2010):
- Традиционален: мажот нека го направи првиот чекор, жената нека чека. Луѓето со овој стил потешко запознаваат некој нов, бидејќи жените чекаат, а мажите често не собираат храброст.
- Физички: интересот се покажува со телото — блискост, поглед, насмевка. Овие луѓе брзо создаваат привлечност.
- Искрен: вистински интерес за другиот, слушање, емоционална поврзаност. Тоа е стилот што луѓето најмногу го сакаат и најчесто води до потрајна врска.
- Разигран: флерт за забава, шеги, задевање. Пријатно, но често не значи сериозен интерес — и другиот тоа го чувствува.
- Учтив: внимателно, со почит, според правилата на добро однесување. Делува доверливо, но понекогаш е толку воздржано што другиот воопшто не го забележува интересот.
Никој нема само еден стил. Но важно е да знаеш кој кај тебе преовладува: ако си „учтива“ или „традиционален“, другата личност можеби воопшто нема да го забележи твојот интерес. Искрениот и физичкиот стил најлесно се читаат.
- Кога некој ти се допаѓа, најпрво гледаш (физички), прашуваш (искрен), се шегуваш (разигран) или чекаш (традиционален/учтив)?
- Дали некој веќе ти рекол: „Не ни знаев дека ти се допаѓам“? Тогаш твојот стил е веројатно премногу воздржан — додај уште еден јасен знак.
Со кого воопшто да флертуваш: како да избереш
Флертот не почнува со поглед, туку со избор. Помагаат неколку едноставни прашања:
- Дали е слободен/слободна? Прстен, рака околу партнер, деца и партнер во близина — таму флертот не е на место. Ако не знаеш, разговорот е во ред, а следните чекори дури кога ќе дознаеш.
- Дали времето и местото се соодветни? На забава, курс, планинарење или во кафуле луѓето се отворени за разговор. Во чекалната кај лекар, на погреб или кога некој брза — не.
- Дали на работа ти е подреден или надреден? Тогаш подобро не. Разликата во моќта го прави „не“ тешко за изговарање.
- Дали ти се допаѓа само изгледот или и начинот на кој се однесува? Набљудувај како разговара со келнерот, со пријателите, како се смее. Истражувањата за совпаѓањето покажуваат дека на долг рок повеќе вреди сличноста во вредностите и начинот на живот отколку првиот впечаток — повеќе за запознавање со совпаѓање на вредностите.
- Дали си реален/реална? Нема ништо лошо да се обидеш кај некој што ти изгледа „надвор од дофат“. Но ако секогаш се обидуваш само таму, сам си ги избираш одбивањата.
Кој прв почнува — мажот или жената?
Повеќето луѓе мислат дека флертот го почнува мажот. Истражувањата велат поинаку. Психологот Monica Moore набљудувала жени во кафулиња и на забави и опишала 52 невербални знаци со кои покажуваат интерес — од погледот и насмевката до поправање на косата и навалување на главата. Клучниот наод: до жените што праќале најмногу такви знаци мажите најчесто пристапувале — почесто отколку до жените оценети како попривлечни (Moore, 1985).
Слично покажало и едно австриско истражување: во првите минути од разговорот меѓу двајца непознати, жената со своите сигнали насочува дали разговорот ќе се развие, а мажот реагира на нив (Grammer и сор., 2000). Патот е значи често ваков: таа тивко поканува, тој гласно почнува.
И уште нешто интересно: кога истражувачите на брзите состаноци ги замениле улогите, па жените оделе од маса до маса, а мажите седеле, жените станале помалку пребирливи, а мажите повеќе (Finkel и Eastwick, 2009). Кој го прави првиот чекор, со тоа повеќе се отвора — без оглед на полот.
Што значи тоа за тебе:
- За жените: не си пасивна ни кога не проговоруваш прва. Поглед што го задржуваш секунда подолго и насмевка се покана што на повеќето мажи им треба за да соберат храброст. Се разбира, можеш и ти прва да пристапиш — многу мажи се радуваат на тоа.
- За мажите: не чекај „јасна покана“ со зборови — нема да ја има. Знаците дека ѝ се допаѓаш се тивки. Но и не пристапувај без нив: ако не ти го враќа погледот, тоа е одговорот.
Говор на телото: знаци дека му се допаѓаш или дека ѝ се допаѓаш
Говорот на телото открива повеќе од зборовите. Најчестите знаци на флерт — знаци дека му се допаѓаш или дека ѝ се допаѓаш — што ги опишуваат истражувањата:
- Поглед што трае и се враќа. Обичен поглед трае помалку од секунда. Поглед на интерес трае две-три секунди, скршнува и по некое време се враќа. Во експеримент, непознати што две минути се гледале в очи изјавиле поголема меѓусебна наклонетост (Kellerman и сор., 1989).
- Насмевка со очите. Искрената насмевка ја збрчкува и кожата околу очите; учтивата останува само на усните.
- Телото и стапалата свртени кон тебе. Дури и кога главата гледа на друга страна, стапалата често покажуваат каде личноста би сакала да оди.
- Барање блискост. „Случајно“ поминува покрај тебе, седнува поблиску, наоѓа причина за разговор.
- Огледување. Несвесно го имитира твоето држење, движењата, ритамот на говорот.
- Допирање на себе. Поправање на косата, облеката, играње со накит или чаша — знак на благо возбудување.
- Краток, „случаен“ допир на раката или рамото за време на разговорот.
- Прашања за тебе и тоа што памети што си рекол.
Знаци дека нема интерес: кратки одговори, поглед низ просторијата или во телефонот, тело свртено настрана, прекрстени раце заедно со повлекување, барање пријатели. Прекрстените раце сами по себе не значат ништо — можеби само е студено.
Машко и женско флертување: дали се разликуваат? Жените почесто користат поглед, насмевка и допирање на косата; мажите повеќе заземаат простор, се навалуваат напред, се шегуваат и бараат причина за разговор. Но разликите меѓу поединците се поголеми отколку меѓу половите.
Поглавје 6Зошто толку често грешиме
Ако ти се чини дека флертот никогаш не го забележуваш навреме, не си единствен. Во истражувањето на Jeffrey Hall парови непознати разговарале десет минути, а потоа кажале дали другиот флертувал со нив. Кога некој навистина флертувал, мажите тоа го забележале само во 36 % од случаите, а жените само во 18 % (Hall, Xing и Brooks, 2015). Многу подобро препознавале кога некој не флертувал.
Причината е едноставна: бидејќи флертот е намерно недоречен, лесно се крие во обичната љубезност. Од тоа произлегуваат две практични правила:
- Ако некој ти се допаѓа, покажи го тоа појасно отколку што мислиш дека треба. Твојот „очигледен“ знак за другиот е веројатно едвај забележлив.
- Љубезноста не е флерт. Келнерката што се насмевнува си ја врши работата. Мажите тоа често го преценуваат, а жените често го пропуштаат вистинскиот интерес.
Како да реагираш кога некој флертува со тебе
Ако ти се допаѓа:
- Врати го погледот и насмевни се — тоа е најсилната покана.
- Олесни му или ѝ да пристапи: остани на место каде што може да ти пријде, остави го телефонот, сврти се кон него.
- Кога ќе ти пријде, одговори со повеќе од еден збор и постави прашање назад. Така покажуваш дека разговорот може да продолжи.
- Ако си храбра или храбар: направи го чекорот ти. Кратко „Ми се чини дека веќе неколку пати се погледнавме — јас сум …“ делува подобро од чекањето.
Ако не ти се допаѓа:
- Сврти го погледот и не враќај го, сврти го телото настрана.
- Ако ти пријде, одговори учтиво и кратко, без прашање назад. Повеќето луѓе разбираат.
- Ако не разбере, кажи јасно и љубезно: „Благодарам, но не сум заинтересирана.“ Joannides нагласува: подобро е да се каже директно отколку некого да го оставиш да погодува.
- Не смеј му се и не понижувај го. Храброста да ти пријде заслужува „не“ со почит.
Патот од погледот до првиот збор, чекор по чекор
Антропологот David Givens опишал дека додворувањето кај луѓето се одвива во предвидливи фази (Givens, 1978). Со секојдневен јазик:
- Внимание. Забележуваш некого и тој/таа те забележува тебе. Погледите се среќаваат.
- Препознавање. Погледот се враќа, следува насмевка. И двајцата знаете дека другиот забележал. Тука завршуваат повеќето приказни — бидејќи никој не го прави следниот чекор.
- Блискост. Едниот се приближува: оди до шанкот, седнува на соседната маса, поминува „покрај“.
- Првиот збор. Кратка, опуштена реченица за она што е околу вас.
- Разговор. Прашања, смеа, телата се свртуваат едно кон друго.
- Договор. Број, профил, договор за кафе. За тоа во вториот дел: од првата реченица до првиот состанок.
Во секоја фаза едниот може да се повлече — и тоа е во ред. Суштината е да не прескокнуваш фази: кој пристапува кон некој што сè уште не го ни погледнал, делува наметливо; кој по три вратени погледи сè уште чека, ја пропушта приликата.
Поглавје 9Како да пристапиш — или да му олесниш тој да ти пристапи
- Почни од она што е околу вас: музиката, настанот, редот на касата, кучето. „Овој концерт е подобар отколку што очекував, нели?“
- Или едноставно биди искрен: „Здраво, те забележав и сакав да те запознаам. Јас сум …“ Истражувањата за првите реченици покажуваат дека луѓето најмногу ги сакаат директните и безопасните почетоци, а најмалку научените „духовити“ фрази (повеќе во вториот дел).
- Првиот разговор нека биде краток. Неколку минути, а потоа учтиво: „Би сакал да продолжиме — може ли да ти пишам?“ Подобро е да заминеш кога разговорот е најдобар отколку да чекаш да згасне.
- Како да флертуваш со маж: првиот чекор не е „премногу“. Прашање, пофалба за нешто што носи или прави, или едноставно „здраво“ — повеќето мажи се изненадени и среќни.
- Како да флертуваш со жена: не приоѓај ѝ одзади, не ѝ го затворај патот и не зборувај за нејзиното тело. Подобро пофали нешто што таа сама го избрала — стилот, книгата, смеата.
Флертување преку пораки, SMS и интернет
На интернет нема поглед ниту насмевка, па нивната улога ја преземаат зборовите и времето на одговор.
- Покажи дека си го прочитал профилот. Прашање за нешто што таа или тој напишал е најсилниот знак на интерес.
- Разиграност да, двосмисленост не. Шега и емоџи се во ред; сексуални алузии во првите пораки не.
- Ритамот многу кажува. Кој одговара опширно и прашува назад, е заинтересиран. Кој по два дена одговара со еден збор, веројатно не е.
- Не допишувај се предолго. По неколку дена добар разговор, предложи повик или кафе. Флертот во живо кажува повеќе од сто пораки.
- Биди искрен. Joannides предупредува дека на интернет постои искушение да се прикажеме подобри отколку што сме — но секоја лага излегува на виделина на првата средба.
Границата: флерт или вознемирување?
Разликата не е во зборовите, туку во реакцијата на другиот. Флертот е заемен — и двајцата реагирате и двајцата можете да престанете во секој момент. Вознемирувањето продолжува и откако другиот веќе покажал дека не е заинтересиран.
- По јасно „не“, повлекување или молчење, не инсистираш.
- Допир само ако е поканет и вратен; никогаш интимни делови на телото.
- Внимавај кај колегите, а особено кај подредените.
- Алкохолот не значи „да“. Кој е пијан, не може да даде вистинска согласност (Joannides).
- Коментарите за телото на непозната жена на улица не се флерт.
Како помага Blind Magik
- % совпаѓање на вредностите кај секој профил — уште пред да почнеш да флертуваш, гледаш дали имате сличен поглед на животот. Како функционира
- Без наметливци: кој пишува прв, праќа само една порака. Ако не одговориш, повеќе не може да ти пишува — флертот останува заемен.
- Средби на слепо: за оние на кои флертот „во живо“ им е непријатен — се запознавате без слики, само со прекар. Како функционираат средбите на слепо
- Сè е бесплатно — без картичка, без претплата, без платени пораки.
- Три пати задржи го погледот со некој што ти се допаѓа две секунди подолго од вообичаено — и насмевни се. Само набљудувај што ќе се случи.
- Еднаш пријди на некого со едноставна реченица за она што е околу вас. Не заради состанок — заради вежба.
Чести прашања
Што е флерт?
Флертот или кокетирањето е разигран начин да покажеме дека некој нè интересира — со поглед, насмевка, тело и зборови — без да го кажеме директно. Флертот не е ветување ниту согласност за ништо.
Кои се знаците дека му се допаѓаш или дека ѝ се допаѓаш?
Повторени погледи, насмевка со очите, тело и стапала свртени кон тебе, барање блискост, имитирање на твоето држење и прашања за тебе. Важно е дали се појавуваат повеќе од нив и дали се повторуваат.
Кој треба прв да почне — мажот или жената?
Жените често почнуваат први, но тивко — со поглед и насмевка — а мажот потоа го прави првиот чекор со зборови. Денес може да почне секој.
Како да флертуваш со жена или маж, а да не бидеш наметлив?
Почни со поглед и насмевка, почекај дали ќе ти ги вратат, и дури тогаш пријди. Зборувај за она што е околу вас, прашувај и слушај. Ако другиот се повлекува, учтиво поздрави се.
Каде е границата меѓу флерт и вознемирување?
Флертот е заемен; вознемирувањето продолжува откако другиот покажал дека не е заинтересиран. Не инсистирај по одбивање и не допирај без покана.
📖 Продолжение: Првиот состанок — од првата реченица до првиот состанок
📖 Како да направиш добар профил
📖 Онлајн состаноци: како да започнеш без губење време
Извори
- Finkel, E. J., и Eastwick, P. W. (2009). Arbitrary social norms influence sex differences in romantic selectivity. Psychological Science, 20(10), 1290–1295.
- Gersick, A., и Kurzban, R. (2014). Covert sexual signaling: Human flirtation and implications for other social species. Evolutionary Psychology, 12(3), 549–569.
- Givens, D. B. (1978). The nonverbal basis of attraction: Flirtation, courtship, and seduction. Psychiatry, 41(4), 346–359.
- Grammer, K., Kruck, K., Juette, A., и Fink, B. (2000). Non-verbal behavior as courtship signals: The role of control and choice in selecting partners. Evolution and Human Behavior, 21(6), 371–390.
- Hall, J. A., Carter, S., Cody, M. J., и Albright, J. M. (2010). Individual differences in the communication of romantic interest: Development of the Flirting Styles Inventory. Communication Quarterly, 58(4), 365–393.
- Hall, J. A., Xing, C., и Brooks, S. (2015). Accurately detecting flirting: Error management theory, the traditional sexual script, and flirting base rate. Communication Research, 42(7), 939–958.
- Henningsen, D. D. (2004). Flirting with meaning: An examination of miscommunication in flirting interactions. Sex Roles, 50(7–8), 481–489.
- Joannides, P. Guide to Getting It On. Goofy Foot Press — 2. поглавје за романтиката, делот за согласност (одговори на читатели) и 35. поглавје за онлајн запознавање.
- Kellerman, J., Lewis, J., и Laird, J. D. (1989). Looking and loving: The effects of mutual gaze on feelings of romantic love. Journal of Research in Personality, 23(2), 145–161.
- Moore, M. M. (1985). Nonverbal courtship patterns in women: Context and consequences. Ethology and Sociobiology, 6(4), 237–247.